Brugmansia sanguinea - Rode engelenbazuin

De Brugmansia sanguinea, ook wel de "rode engelentrompet" genoemd, is een exotische struikplant die oorspronkelijk uit de Andes komt. Hij wordt gekweekt om zijn grote, hangende bloemen met vlammende kleuren, die behoorlijk spectaculair zijn. Minder bekend dan zijn neven met witte of gele bloemen, biedt deze grote datura een opmerkelijke zomer- en najaarsbloei, in tinten van roodoranje en helder geel. In pot gekweekt in ons klimaat, brengt deze variëteit een tropische en verfijnde toets op grote terrassen.

De Brugmansia sanguinea, met de botanische synoniemen Datura sanguinea, Datura rosei, Brugmansia bicolor of Brugmansia lutea, is een struikachtige soort uit de nachtschadefamilie (Solanaceae). Oorspronkelijk afkomstig uit de Zuid-Amerikaanse Andes, is hij endemisch in de berggebieden van Colombia, Ecuador, Peru en het noorden van Chili, waar hij van nature groeit op hoogtes tussen 2.000 en 3.700 meter. Deze verspreiding op grote hoogte verklaart zijn voorkeur voor gematigde klimaten met koele zomers, koele nachten en helder, maar niet brandend licht — in tegenstelling tot andere brugmansia's die beter zijn aangepast aan warme, vochtige klimaten.
Deze struik of kleine boom kan in zijn natuurlijke habitat tot wel 10 meter hoog worden, maar blijft in cultuur, vooral in pot, rond de 2 meter. De bladeren, ovaal tot elliptisch van vorm, zijn 20 tot 40 cm lang en hebben gave of licht getande randen. Ze zitten aan dikke stengels en blijven zitten bij temperaturen boven 3-4°C, maar vallen af zodra de temperaturen rond het vriespunt komen. Het blad is matgroen en vaak behaard aan de onderkant.
De bloei vindt plaats van juni tot oktober. De bloemen, hangend en solitair, hebben de vorm van lange, smalle trompetten en meten 15 tot 25 cm. Ze vertonen een unieke kleur: een intens roodoranje, geaderd met geel, met een groenachtige basis. In tegenstelling tot de meeste brugmansia's is B. sanguinea geurloos, omdat de bloemen in de natuur niet worden bestoven door nachtinsecten, maar door kolibries, die worden aangetrokken door hun felle kleuren. De vrucht is een langwerpige, niet-stekelige bes met veel zaden. De hele plant is giftig, vooral de zaden, die rijk zijn aan tropaanalkaloïden zoals scopolamine en atropine.
Het wortelstelsel van deze struik is diep en krachtig, bestaande uit een penwortel omgeven door uitgebreide zijwortels. Hij gedijt in rijke, vochtige, maar altijd goed doorlatende grond.

In een serre, een oranjerie of op een beschut terras tooit de Brugmansia sanguinea zich met roodoranje trompetten die vanaf de mooie dagen in cascades naar beneden hangen. De teelt in kuip, essentieel in ons klimaat, maakt het mogelijk hem bij de eerste kou binnen te halen, terwijl je toch van zijn bloei kunt genieten in een weelderige setting. Hij vormt mooie combinaties met andere exotische planten: met het paarse blad van de Ensete ventricosum ‘Maurelii’, de abrikooskleurige bloemen en paarse bladeren van de Canna ‘Semaphore’, of de elegante bloeiwijzen van de Hedychium gardnerianum. Samen vormen deze planten een weelderig tafereel.

De Brugmansia sanguinea kan ook binnenshuis worden gekweekt, in een ruime, zeer lichte kamer, bij temperaturen boven 15 °C van het voorjaar tot de herfst, gevolgd door een koele winterrust rond 10 tot 14 °C; hij houdt ervan om het mooie seizoen buiten door te brengen, in de zon of halfschaduw, zodra de nachttemperaturen boven 5 °C komen. Deze plant moet voor de eerste vorst naar binnen worden gehaald of worden beschermd.

De Brugmansia sanguinea wordt tegenwoordig door de IUCN beschouwd als een in het wild uitgestorven soort. Hij overleeft alleen nog in cultuur, dankzij enthousiastelingen en botanische tuinen. Dit verdwijnen is deels te wijten aan het verlies van lokale medicinale tradities en aan zijn toxiciteit, wat het hedendaagse gebruik heeft beperkt.