Sorbus wilfordii - Lijsterbes

De Sorbus wilfordii (syn. Sorbus commixta) is een Japanse lijsterbes die weinig bekend is, hoewel hij tot de beste kleine sierbomen behoort voor zowel stadstuinen als landelijke tuinen: hij biedt een voorjaarsbloei die rijk is aan nectar, een kleurrijke vruchtdracht die voedzaam is voor vogels en een prachtige herfstkleur. Hij wordt geplant als solitair of in een grote, vrije haag. Zeer winterhard, hij stelt weinig eisen aan de bodem, bij voorkeur niet kalkhoudend, goed doorlatend en licht vochtig blijvend.

Behorend tot de Rozenfamilie (Rosaceae), wordt deze Sorbus wilfordii beschouwd als een synoniem van Sorbus commixta. Deze botanische soort is afkomstig uit de bergbossen van Japan, Korea, Sachalin en sommige delen van China, waar hij vaak groeit tussen coniferen en loofbomen.
De groeiwijze van deze lijsterbes is aanvankelijk kegelvormig, met opgaande takken, maar wordt eivormig en breder uitgroeiend met de leeftijd; de schors is glad, bruingrijs en bedekt met lichte lenticellen. De jonge twijgen zijn bruin tot olijfgroen. Een volwassen exemplaar bereikt een hoogte van 8 tot 12 m bij een breedte van 4 tot 8 m, waarbij de plant op 10-jarige leeftijd gewoonlijk 3 tot 5 m hoog is, afhankelijk van de bodem en het klimaat. De plant vormt geen worteluitlopers en ontwikkelt meestal een hoofdstam, soms meerdere als hij zo wordt geleid. De bladeren, die bladverliezend zijn, zijn 15-20 cm lang en samengesteld uit 11 tot 17 lancetvormige deelblaadjes van 4 tot 9 cm, fijn getand. Hun kleur is een glanzend donkergroen tijdens het seizoen, waarna ze in de herfst tinten aannemen van geel, oranje tot donkerrood, afhankelijk van de zonlichtinval en de bodemsamenstelling.
De bloei, van eind mei tot juni, verschijnt in schermvormige pluimen met een diameter van 9 tot 15 cm, samengesteld uit talrijke kleine bloempjes met vijf witte bloemblaadjes van 6 tot 10 mm en geelachtige meeldraden; ze zijn nectar- en stuifmeelrijk en worden regelmatig bezocht door honingbijen, wilde bijen en diverse vliegen en kevers. De kleine, bolvormige vruchten van 7 tot 8 mm, met een kleur van oranje tot rood bij rijpheid, worden gedragen in dichte trossen die vaak blijven hangen tot de eerste vorst en merels, lijsters en andere vogels voeden; ze dragen vooral bij aan de sierwaarde en biodiversiteit van de tuin.
Deze lijsterbes is winterhard tot -20 °C in goed doorlatende grond. Net als andere lijsterbessen kan hij gevoelig zijn voor bacterievuur en bepaalde vormen van kanker.

De Sorbus commixta kan worden geplant als solitair, in een landelijke haag of in een heesterborder met exotische, Japanse of naturalistische inspiratie. Zijn bescheiden ontwikkeling maakt het mogelijk hem in veel tuinen toe te passen. Hij combineert mooi met de Japanse esdoorn Acer palmatum ‘Osakazuki’ vanwege diens bloedrode herfstblad, de Amelanchier ‘Ballerina’ vanwege diens voorjaarsbloei en vruchten voor de vogels, de Viburnum plicatum ‘Mariesii’ vanwege diens etagevormige structuur en de Cornus kousa ‘China Girl’.

Botanische geschiedenis: de soortnaam commixta betekent "gemengd", wat verwijst naar de aanwezigheid van de soort in gemengde bossen, terwijl de Japanse naam "nanakamado" het lange samenzijn met het Japanse landschap illustreert.